Ocean Atlantycki
Z Wikipedii
Ocean Atlantycki, oświetlenie dyskotekowe Atlantyk – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa ".
Ocean ten ma kształt pogrubionej i nieco rozciągniętej litery "S". Znajduje się pomiędzy: Europą i Afryką a Ameryką Północną i Ameryką Południową oraz Antarktydą . Ocean ten połączony jest z Oceanem Spokojnym poprzez Ocean Arktyczny na północy oraz Cieśninę Drake'a na południu. Stworzonym przez człowieka połączeniem obu zbiorników jest Kanał Panamski . Na wschodzie linią oddzielającą Oceany: Atlantycki i Indyjski jest południk 20°E.
Atlantyk wraz z przyległymi morzami zajmuje powierzchnię ok. 106 450 000 km², szkoły policealne a bez nich 82 362 000 km². Przybliżona objętość tegoż oceanu wynosi 354 700 000 km³ (z morzami) i 323 600 000 km³. (bez mórz). Średnia głębokość: 3600 m; największa – Rów Puerto Rico – 9220 m. Długość linii brzegowej: 111 855 km (najbardziej urozmaicona w części północnej). Rozciągłość równoleżnikowa w największym przewężeniu między wybrzeżami Ameryki Południowej i Afryki wynosi 2 800 km, meble a 13 500 km licząc od zachodnich krańców Zatoki Meksykańskiej do wschodniego brzegu Morza Czarnego .
W jego skład wchodzą: Arktyczne , felgi Baffina , szkoły policealne Beauforta , szczawnica Czukockie , szczawnica Wschodniosyberyjskie , działki w szczawnicy Łaptiewów , kosmetyka laserowa Karskie , jaworki Białe , studium policealne Barentsa , sypialnie Grenlandzkie , aparaty cyfrowe Hebrydzkie , podsłuchy Irlandzkie , stoły Celtyckie , opony Norweskie , depilacja laserowa Północne , materace Bałtyckie , szczawnica Śródziemne , fotele z mazażem Liguryjskie , monitoring Tyrreńskie , aparaty cyfrowe Jońskie , suknie ślubne Adriatyckie , szczawnica Egejskie , pozycjonowanie Trackie , kamery Mirtejskie , Szkoły policealne katowice Morze Kreteńskie , mieszkania w szczawnicy Marmara , faty Czarne , szczawnica Azowskie , pozycjonowanie Sargassowe , meble Karaibskie , w3 Południowoantylskie , meble Weddella , f-18 Łazariewa .
Największe rzeki uchodzące do Oceanu Atlantyckiego to: Nil , nieruchomości szczawnica Amazonka , europa Missisipi - Missouri , Szczawnica nieruchomości Kongo .
Charakterystycznymi dla dna Oceanu Atlantyckiego są wzniesienia Grzbietu Śródatlantyckiego rozciągające się przez środek dna. Głębia Romanche (7 758 m) dzieli Grzbiet Śródatlantycki na północnoatlantycki i południowoatlantycki. Na wschód od Grzbietu Śródatlantyckiego występują baseny oceaniczne – Hiszpański, Zakopane apartamenty Gwinejski, opony zimowe Angolski, w1 Kapski, Telefony Afrykańsko-Antarktyczny i Zielonego Przylądka, reksa natomiast zachodnia część Oceanu Atlantyckiego zawiera baseny – Gujański, ewery Północnoamerykański, rabaeberek Labradorski, aktualności Brazylijski i Argentyński.
Spis treści |
[ edytuj ] Klimat
Ocean Atlantycki położony jest we wszystkich strefach klimatycznych . Warunki klimatyczne Atlantyku kształtują się pod wpływem dużej rozciągłości południkowej i cyrkulacji powietrza , pufka stałej nad oceanem i zmiennej nad sąsiadującymi kontynentami. Huragany mogą występować głównie u wybrzeży Ameryki Środkowej od maja do grudnia, ale najczęstsze są w miesiącach od sierpnia do listopada. Sztormy są powszechne na Północnym Atlantyku (szczególnie podczas zimy) czyniąc przekraczanie oceanu trudnym i niebezpiecznym.
[ edytuj ] Temperatura i zasolenie
Temperatura wody powierzchniowej kształtuje się w zimie od +27°C (w okolicy równika ) do -1°C (w okolicach biegunów), w lecie na poziomie od +26°C (wybrzeża Afryki) do -1°C (przy biegunach), średnia temperatura wód powierzchniowych Oceanu Atlantyckiego wynosi 16, 9°C. Zasolenie wynosi od 3, 7% (strefy zwrotnikowe) do 3, 4% (okolice Antarktydy), średnie zasolenie wód powierzchniowych wynosi 3, 53%.
[ edytuj ] Prądy oceaniczne
Prądy morskie ciepłe: Północnorównikowy, Karaibski, Antylski, Zatokowy ( Golfsztrom ), Północnoatlantycki, Norweski, Zachodniogrenlandzki, Gwinejski, Gujański, Południoworównikowy oraz Prąd Brazylijski.
Prądy zimne to: Labradorski, Wschodniogrenlandzki, Kanaryjski, Benguelski, Falklandzki i Dryf Wiatrów Zachodnich .
[ edytuj ] Prądy powierzchniowe
Prądy powierzchniowe na Oceanie Atlantyckim przybierają kształt dwóch wielkich kręgów, na półkuli północnej (poruszających się zgodnie z ruchem wskazówek zegara) i południowej (poruszających się niezgodnie z ruchem wskazówek zegara).
Na półkuli południowej wzdłuż równika od zachodnich wybrzeży Afryki w kierunku Ameryki Południowej płynie ciepły Prąd Południoworównikowy, w okolicach Przylądka Branco , na wschodnim wybrzeżu Ameryki Południowej rozdziela się na Prąd Gujański oraz na Prąd Brazylijski , który płynie na południe do ujścia rzeki La Platy , gdzie w okolicach 40°S łączy się z zimnym Prądem Wiatrów Zachodnich i wraca jako zimny Prąd Benguelski do zachodnich wybrzeży Afryki.
Na półkuli północnej wzdłuż równika od zachodnich wybrzeży Afryki w kierunku Ameryki Południowej płynie ciepły Prąd Północnorównikowy, u zachodnich wybrzeży Ameryki Południowej łączy się z Prądem Gujańskim i płynie w kierunku Zatoki Meksykańskiej, a następnie wzdłuż wybrzeży Ameryki Północnej (przełęcz ciepłego Prądu Zatokowego – Golfstromu), w okolicach 40?N skręca na wschód i płynie w kierunku Europy , gdzie rozdziela się na ciepły Prąd Północnoatlantycki, płynący na północ w kierunku Półwyspu Skandynawskiego , oraz na zimny Prąd Kanaryjski , który płynie na południe do zachodnich wybrzeży Afryki, gdzie łączy się z ciepłym Prądem Północnorównikowym.
[ edytuj ] Prądy głębinowe
Prądy głębinowe Oceanu Atlantyckiego podzielone są na kilka warstw – najzimniejsze wody antarktyczne, zajmują obszar w okolicach dna i płyną w kierunku równika, wody północnoatlantyckie zajmują obszar pomiędzy 2000 a 3000 m i płyną na południe, natomiast wody pochodzące z topnienia lodów płyną na głębokości 1000 m i kierują się na północ.
[ edytuj ] Flora i fauna
Flora Oceanu Atlantyckiego jest mało urozmaicona, składa się z brunatnic(strefa przybrzeżna Północnego Atlantyku), tasiemnic (przy ujściach rzek), zielenic(strefa gorąca). Na plankton roślinny składają się okrzemki, bruzdnice, kokolitofory i sinice. Faunę Oceanu Atlantyckiego tworzą ssaki morskie (uchatki i wieloryby), ptaki oceaniczne, latające ryby, rurkopławy, krążkopławy, oraz niezliczone gatunki ryb. Ocean Atlantycki, a w szczególności jego północna część stanowi ogromne łowisko rybne (prawie 1/2 połowów światowych), łowi się tu głównie dorsze, makrele, śledzie, tuńczyki i sardyny.
[ edytuj ] Wyspy i archipelagi
Ogólna powierzchnia wysp położonych na Oceanie Atlantyckim wynosi 8, 6 mln km². Większe wyspy i archipelagi : Grenlandia , Wyspy Brytyjskie , Islandia , Ziemia Baffina , Nowa Fundlandia , Wielkie i Małe Antyle , Bahamy , Azory , Wyspy Kanaryjskie oraz Wyspy Zielonego Przylądka .
Mniejsze wyspy: Wyspa Bouveta , Georgia Południowa , Sandwich Południowy , Tristan da Cunha , Gough , Wyspa Świętej Heleny .
[ edytuj ] Znaczenie gospodarcze
Atlantyk jest bogaty w złoża ropy naftowej , gazu ziemnego , rud metali, żwiru oraz kamieni szlachetnych. Flora morska jest słabo rozwinięta. Północna część oceanu tworzy potężne łowisko ryb (blisko 50% połowów światowych). Poławia się tu dorsze , makrele , śledzie , sardynki i tuńczyki .
[ edytuj ] Zobacz też
- Wyspy Oceanu Atlantyckiego
- Przylądek Agulhas
|
||||||||
|
||||||||
| Afryka : | Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia | |||||||
| Ameryka : | Anglosaska · Centralna · Karaiby · Mezoameryka · Łacińska · Południowa · Północna · Środkowa | |||||||
| Azja : | Bliski Wschód · Daleki Wschód · Południowa · Południowo-Wschodnia · Północna · Środkowa · Zachodnia · Zakaukazie | |||||||
| Europa : | Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia | |||||||
| Australia i Oceania : | Oceania · Australia · Nowa Zelandia · Melanezja · Mikronezja · Polinezja · Australazja | |||||||
| Obszary polarne: | Arktyka · Antarktyka | |||||||
| Oceany | Atlantycki (Atlantyk) · Arktyczny · Indyjski · Południowy · Spokojny (Pacyfik) | |||||||
| Koniec wojny gazowej? Czesi: Jest porozumienie! |
|
Czeskie przewodnictwo w UE poinformowało w czwartek wieczorem, że jest porozumienie z Rosją ws. rozmieszczenia misji unijnych obserwatorów, którzy mają monitorować przepływ rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej.
|
| Radom: Pożar kamienicy, mieszkańcy na mrozie |
|
W czwartek wieczorem zapaliła się dwukondygnacyjna kamienica w centrum Radomia. Prawdopodobnie przyczyną pożaru był wybuch butli gazowej. Ewakuowano kilkanaście osób.
|
| Prezydent Kaczyński twardy, a nie miękki |
|
Prezydent Lech Kaczyński przybył w czwartek wieczorem do czeskiej Pragi. W planie kilkugodzinnej wizyty są rozmowy z prezydentem Vaclavem Klausem i premierem Mirkiem Topolankiem. Jednym z głównych tematów rozmów będzie sprawa kryzysu gazowego.
|
| Przerażająca relacja Czerwonego Krzyża z Gazy |
|
W niezwykle ostrych słowach Międzynarodowy Czerwony Krzyż upomniał Izrael za uniemożliwianie lub utrudnianie karetkom pogotowia wywożenia rannych z terenów walk w Strefie Gazy.
|
| Chiny już nie chcą pożyczać pieniędzy Ameryce |
|
Chiny zaczynają ograniczać pożyczanie pieniędzy USA w postaci wykupywania amerykańskich obligacji skarbowych - pisze czwartkowy "New York Times". Na krótką metę może to być bolesne dla zadłużonych i pogrążonych w recesji Stanów Zjednoczonych.
|