Jazda - Wiki

Jazda

Z Wikipedii

Grafika z XIII wieku przedstawiająca żołnierza na czarnym koniu
Arkebuzer, oświetlenie dyskotekowe XVI w.
Ułani Księstwa Warszawskiego
Strój huzara, szkoły policealne 1804
Strój kirasjera, meble 1814
(mal. Théodore Géricault )
Kawaleria amerykańska
Wirtemberscy dragoni
Kawaleria Monarchii Austro-Węgierskiej
Francuscy dragoni, felgi 1914
Pomnik Jazdy Polskiej w Warszawie
Dawne koszary Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu .

Jazda, szkoły policealne kawaleria (z wł. cavalleria), szczawnica konnica – historycznie: wojsko walczące lub poruszające się na koniach .

Spis treści

[ edytuj ] Kawaleria polska

[ edytuj ] Kawaleria narodowa

Zobacz więcej w osobnym artykule: Kawaleria narodowa .

W 1775 uchwałą Sejmu rozwiązano husarię jako formację bojową, szczawnica a istniejące oddziały husarii i pancernych , działki w szczawnicy pozbawione uzbrojenia ochronnego , kosmetyka laserowa zostały przekształcone w kawalerię narodową. Formacja ta zniknęła wraz z ostatnim rozbiorem I Rzeczypospolitej , jaworki lecz jej tradycja w formie umundurowania i organizacji przetrwała do czasów późniejszych.

[ edytuj ] Kawaleria Księstwa Warszawskiego

Generalnym Inspektorem Jazdy był gen. Aleksander Rożniecki . Pułk strzelców konnych (szaserów), studium policealne wspólnie z pułkiem ułanów tworzył brygadę jazdy wspierającą jedną dywizję piechoty (legię).

Pułki jazdy

[ edytuj ] Kawaleria w Wojsku Polskim 1920-1939

Zobacz więcej w osobnym artykule: Pułki kawalerii polskiej 1918-1920 .

W końcu 1920 r. w Wojsku Polskim było 27 pułków ułanów i 3 pułki szwoleżerów . Oddziały te należały do 10 samodzielnych brygad kawalerii. Po reorganizacji, aparaty cyfrowe w 1924 r. kawaleria w trybie pokojowym liczyła 40 pułków (w tym 27 pułków ułanów, podsłuchy 3 pułki szwoleżerów i 10 pułków strzelców konnych). W 1924 r. powołano Korpus Ochrony Pogranicza , stoły w skład którego wchodziły szwadrony kawalerii.

[ edytuj ] Organizacja kawalerii

[ edytuj ] W latach 1921 - 1926
  • cztery dywizje kawalerii (po trzy brygady dwupułkowe)
  • pięć samodzielnych brygad kawalerii (po trzy pułki w każdej)
  • jedna brygada kawalerii - w organizacji (jeden pułk).

W kwietniu 1924 r. na wniosek Generalnego Inspektora Jazdy gen. Tadeusza Rozwadowskiego dokonano reorganizacji polskiej jazdy jednocześnie wprowadzono termin kawaleria. Utworzono cztery dywizje kawalerii złożone z trzech dwupułkowych brygad. pozostałe pułki weszły w skład samodzielnych brygad kawalerii, opony czterech trzypułkowych i jednej czteropułkowej. Nowa organizacja kawalerii miała na celu utworzenie wojsk szybkich o znaczeniu operacyjnym. Sprawdzianem dla zreformowanej kawalerii były wielkie manewry na Wołyniu w sierpniu 1925 . Zostały zorganizowane przez Generalnego Inspektora Kawalerii we współpracy z szefem sztabu gen. Stanisławem Hallerem . Kawaleria polska uzyskała wówczas wysokie oceny od zaproszonych gości zagranicznych, depilacja laserowa wśród których byli m.in. Francuz gen. Henry Gouraud, materace Anglik gen. Ironside oraz Czech gen. Jan Syrový .

[ edytuj ] W latach 1926 - 1935

W 1926 r. kawaleria była zorganizowana w dwanaście brygad dwupułkowych (w czterech dywizjach kawalerii), szczawnica pięć brygad trzypułkowych i jedną brygadę jednopułkową. W latach 19291930 zlikwidowano kolejno dowództwa 1 DK, fotele z mazażem 3 DK oraz 4 DK. Organizacja kawalerii przedstawiała się następująco:

[ edytuj ] W latach 1936 - 1938

1 stycznia 1937 rozwiązano trzy brygady dwupułkowe (12., aparaty cyfrowe 13. i 17. BK), suknie ślubne a pułki wcielono do innych brygad (1. BK zwiększono o 2 pułki i usamodzielniono). Na skutek tych zmian dowództwo 2. Dywizji Kawalerii zostało w praktyce pozbawione podległych mu jednostek, szczawnica lecz istniało jeszcze do 1939 . 10. BK (dwupułkowa) została zmotoryzowana.

W wyniku kolejnej reorganizacji przeprowadzonej 1 kwietnia 1937 r. pozostało 11 brygad (5 czteropułkowych i 6 trzypułkowych), pozycjonowanie które otrzymały jednolite nazwy od rejonów kraju, kamery w których stacjonowały:

W 1938 r. zmotoryzowany został również 1 Pułk Strzelców Konnych i razem z 24. Pułkiem Ułanów , Szkoły policealne katowice 10. Pułkiem Strzelców Konnych i 10 Dywizjonem Artylerii Konnej podporządkowany Dowództwu Broni Pancernych. Z jednostek tych utworzono:

[ edytuj ] W roku 1939

31 sierpnia 1939 kawaleria sformowana była w 11 brygad (pięć brygad czteropułkowych i sześć brygad trzypułkowych).

Zobacz więcej w osobnym artykule: Pułki kawalerii polskiej w 1939 .

W toku działań wojennych utworzone zostały:

[ edytuj ] W latach 1939 - 1947

Ludowe Wojsko Polskie

[ edytuj ] Rodzaje

[ edytuj ] Arkebuzeria

Jeźdźcy uzbrojony w broń palną – arkebuz . Formacje arkebuzerów występowały w wojskach XVI i XVII-wiecznych. Arkebuzerami są także nazywani muszkieterzy uzbrojeni w arkebuzy.

Arkebuzeria była rodzajem lekkiej konnicy. Arkebuzerzy początkowo nosili kirysy , mieszkania w szczawnicy które jednak niedługo były w użyciu. Nakryciem ich głowy stał się otwarty hełm szturmowy. Uzbrojeni byli w arkebuz , faty dwa pistolety i szablę lub rapier . Strzelali z konia , szczawnica co wymagało od nich olbrzymiej zręczności.

Zobacz więcej w osobnym artykule: arkebuzer .

[ edytuj ] Dragoni

Dragon okresu Rewolucji Amerykańskiej

Żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, pozycjonowanie "wynalezionej" przez Henryka IV , meble króla Francji w końcu XVI w., w3 którzy walczyli pieszo (rodzaj piechoty), meble a poruszali się wierzchem (konno). Dragoni używali broni palnej i białej . Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno.

W Rzeczypospolitej Obojga Narodów , f-18 w XVII w., nieruchomości szczawnica były to jednostki walczące podobnie jak pierwowzór, europa a uzbrojone w muszkiety , Szczawnica nieruchomości arkebuzy , Zakopane apartamenty półhaki , opony zimowe pistolety oraz szable , w1 pałasze bądź rapiery . Najczęściej stosowanym zestawem uzbrojenia był muszkiet lontowy, Telefony dwa pistolety kołowe i szabla lub pałasz . Organizowano je w samodzielne chorągwie (niekiedy nazywane kompaniami ), reksa skwadrony (nie należy mylić ze szwadronami ) lub regimenty .

Zobacz więcej w osobnym artykule: dragoni (wojsko) .

[ edytuj ] Ekwici

Ekwici stanowili swego rodzaju stan rycerski (łac. ordo equester) i brali udział w corocznej, ewery odbywającej się 15 lipca paradzie jeźdźców.

W III wieku p.n.e. ta militarna funkcja ekwitów uległa zatarciu, rabaeberek ale pozostali oni jako wpływowa i zamożna grupa właścicieli ziemskich i przedsiębiorców. Stanowili trzon biurokracji rzymskiej. Grupa ta stała w hierarchii społecznej poniżej arystokratów, aktualności z którymi jednak ostro rywalizowała o wpływy.

Ateńskim odpowiednikiem ekwitów byli hippeis .

Zobacz więcej w osobnym artykule: ekwici .

[ edytuj ] Hippeis

Zobacz więcej w osobnym artykule: hippeis .

[ edytuj ] Huzarzy

Atak pruskich huzarów w bitwie narodów pod Lipskiem

węgierska ciężkozbrojna jazda powstała w XV wieku. Umundurowana w charakterystyczne krótkie haftowane (węg. szamerunek ) obszyte barankiem kurtki (węg. dolman ) i obcisłe haftowane (cyfrowane) spodnie. Na dolman zarzucana była pelerynka z węgierska zwana mentyk . Nakryciem głowy było wysokie czako lub bermyca . Formacja ta została przejęta przez inne armie europejskie i występowała do XIX wieku.

Ze względu na malowniczość ubioru oraz na fali zainteresowania folklorem węgierskim postać huzara w XIX wieku występowała w szeregu utworów scenicznych, np. w operetce Wiktoria i jej huzar Paula Abrahama i komedii Damy i huzary Aleksandra Fredry .

Zobacz więcej w osobnym artykule: huzarzy .

[ edytuj ] Kirasjerzy

Rodzaj ciężkiej jazdy w zbrojach z metalowych płyt ( kirysach ). Jazda tego typu powstała w drugiej połowie XVI w. z przekształcenia w nią z ciężkozbrojnej jazdy kopijniczej.

Jednostka ta oznacza nowe stadium rozwoju europejskiej ciężkiej jazdy. Pancerz używany przez tych jeźdźców był znacznie lżejszy, zapewniając większą szybkość i zwinność. Znaczną uwagę poświęcano technikom jeździeckim. Kirasjerzy potrafili zadawać potężne, śmiercionośne uderzenia zarówno nieprzyjacielskiej konnicy, jak i piechocie.

Wyposażenie kirasjera obejmowało stalowy kirys o wysokości około 47 cm, szerokości 44 cm (na wysokości piersi) i wadze 8-9 kg. Kirys ten chronił pierś i plecy jeźdźca przed ciosami broni białej i kulami muszkietowymi (wystrzelonymi z odległości nie mniejszej niż 50 kroków). Kula pistoletowa mogła go przebić tylko jeśli została wystrzelona z bardzo krótkiej odległości (2-3 kroki).

Zobacz więcej w osobnym artykule: kirasjerzy .

[ edytuj ] Krakusi

Zobacz więcej w osobnym artykule: krakusi .

[ edytuj ] Lansjerzy

Zobacz więcej w osobnym artykule: lansjerzy .

[ edytuj ] Lisowczycy

"Lisowczycy przed gospodą" - Józef Brandt

Oddział lekkiej jazdy polskiej sformowany w 1615 roku, pierwotnie jako konfederacja żołnierska pod wodzą pułkownika Aleksandra Józefa Lisowskiego . Dwutysięczny oddział lisowczyków brał udział w wojnach moskiewskich .

Lisowczycy specjalizowali się w zagonach na terytorium wroga, walczyli bez taborów , zaopatrując się w terenie, na którym operowali. Cieszyli się wielką sławą w Europie jako niezrównana jazda. Wyróżniali się umiejętnościami i dzielnością, ale także okrucieństwem i zamiłowaniem do rabunku, który niejako został zapisany w zasadach działania tej formacji.

Celem utworzenia oddziałów było odciążenie skarbu Rzeczypospolitej od obowiązku wypłacania im żołdu . Dlatego Lisowczyków werbowano, zapewniając im swobodę zagarniania łupów wojennych, które były ich jedynym wynagrodzeniem za służbę.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lisowczycy .

[ edytuj ] Pancerni

Juliusz Kossak , Rotmistrz chorągwi pancernej.
Józef Brandt , Towarzysz pancerny.

Pancerni - w okresie wczesnego średniowiecza (od X do XII wieku) to średniozbrojna jazda, wymieniana w składzie sił w czasach pierwszych Piastów . Pancerni występują już w składzie drużyny książęcej Mieszka I ( bitwa pod Cedynią ). W odróżnieniu od pospolitego ruszenia było to wojsko zawodowe, lepiej wyposażone i wyszkolone. Z czasem nazwa pancerni zaniknęła wraz z powstaniem rycerstwa jako klasy społecznej w społeczeństwie feudalnym . Formacje pancernych (odzianych w kolczugi i uzbrojonych w miecze i włócznie wojowników - jeszcze nie rycerzy) stanowiły podstawę formacji zaczepno-obronnej państwa pierwszych Piastów .

Pancerni - to określenie formacji kawaleryjskiej w pierwszej Rzeczpospolitej (od XVI do XVIII wieku) nazywanej także w Koronie kozakami. Jazda ta rekrutowała się przeważnie spośród średniozamożnej szlachty Rusi , Mazowsza i Podlasia . Jej odpowiednikiem w Wielkim Księstwie Litewskim byli petyhorcy . Wykorzystywani byli głównie na kresach , w walce z Tatarami i Kozakami , ale podczas Potopu także przeciwko regularnym oddziałom jazdy i piechoty szwedzkiej.

Po reformach w 1776 roku zarówno husaria, jak i pancerni zostali przekształceni w oddziały kawalerii narodowej .

Pancerni - potoczna nazwa czołgistów, pancerniaków . Powróciła wraz z powstaniem nowej broni - wojsk pancernych . Wraz z zanikaniem na polu walki kawalerii , jej tradycje przejęli współcześni pancerniacy w czołgach , transporterach opancerzonych i innych.

Zobacz więcej w osobnym artykule: pancerni .

[ edytuj ] Petyhorcy

Średniozbrojna jazda litewska używana w XVI - XVIII wieku , odpowiednicy kozaków (później pancernych) w Koronie . Formacja wspierająca husarię , często używana do oskrzydlania, przełamanego przez husarię frontu przeciwnika.

Do wyposażenia ochronnego petyhorca należały: kolczuga , misiurka i karwasze , niekiedy kałkan . Uzbrojenie zaczepne stanowiły: 3-4 metrowa rohatyna , szabla , dwa pistolety i rusznica . Często także łuk refleksyjny typu wschodniego. W XVII wieku petyhorcy otrzymali kirysy ochronne.

Petyhorcami nazywano pierwotnie jazdę typowo lekką, pochodzenia kaukaskiego . Tworzyli ją początkowo prawdopodobnie górale kaukascy osiadli na Litwie (tzw. Piatigorcy), później także Tatarzy litewscy i miejscowa szlachta. Nie używali oni uzbrojenia ochronnego poza misiurką i karwaszami . Dysponowali natomiast kopią , według jednych źródeł identyczną z husarską , według innych - nieco lżejszą.

Zobacz więcej w osobnym artykule: petyhorcy .

[ edytuj ] Rajtaria

polskie określenie jazdy używającej w walce przede wszystkim pistoletów .

Rajtaria powstała wraz z arkebuzerami w połowie XVI w., w związku z rozwojem broni palnej i związaną z tym utratą znaczenia ciężkiej jazdy (która została zachowana w postaci nielicznych oddziałów kirasjerów ). Oddziały kawaleryjskie stały się jednostkami pomocniczymi w stosunku do piechoty i artylerii . Znacznie zmniejszyła się liczebność jazdy w armiach.

Rajtarzy uzbrojeni byli w 2 pistolety typu puffer oraz rapier . Niekiedy uzbrojenia dopełniała broń długa, najczęściej w postaci bandoletu , choć niekiedy zdarzały się karabiny . Ubrani zwykle byli w rajtrok (kolet, skórzany kaftan), spodnie i długie buty sięgające za kolana. Nosili kapelusze z szerokim rondem. W niektórych państwach (np. Rosja, Austria) rajtarzy używali zbroi i hełmów, w innych (np. Szwecja) walczyli bez uzbrojenia ochronnego. Typowa zbroja rajtarska chroniła cały korpus, przy czym ochrona w żadnym miejscu nie była dostateczna, a sama zbroja dość ciężka, znacznie cięższa np. od husarskiej .

Rajtaria dysponująca uzbrojeniem ochronnym zwykle dosiadała cięższych koni, stąd w XVII w. zaczęto odróżniać rajtarię lekką i ciężką. Ta ostatnia częściowo wyparła w poszczególnych państwach jednostki arkebuzerów i tzw. pół kirasjerów , stanowiące wcześniej jazdę średniozbrojną.

W walce rajtaria stosowała taktykę zwaną karakolem (korakolem). Król szwedzki Gustaw Adolf jako pierwszy użył rajtarii na dużą skalę w roli typowej dla kawalerii, stosując gwałtowne uderzenie zwartej masy rajtarów walczących rapierami i pistoletami w bezpośrednim zwarciu z przeciwnikiem ( szarża ). Od tego czasu rajtaria szwedzka, a następnie także innych państw, stosowała oba rodzaje taktyki (karakol i szarżę).

Lekka rajtaria była używana zarówno w walce, jak i do zadań łupieżczo-pacyfikacyjnych w większości armii zachodnioeuropejskich. Stąd po okresie wojen polsko-szwedzkich w połowie XVII w. słowo rajtar stało się w Polsce synonimem rabusia, grabieżcy.

Zobacz więcej w osobnym artykule: rajtaria .

[ edytuj ] Szaserzy (strzelcy konni)

Francuski szaser, 1812 (mal. Théodore Géricault )

Typ najpierw: piechoty, potem również lekkiej kawalerii, istniejący w armii francuskiej od czasów wojny o sukcesję austriacką .

W 1788 roku utworzono 12 pułków jazdy uzbrojonej w karabinki, przeznaczonej do działań rozpoznawczych i osłonowych. Nosiły one nazwy prowincji, w których teoretycznie miały być formowane i uzupełniane.

Najbardziej znane oddziały to chasseurs de Vincennes ( 1838 ) i chasseurs d'Orléans ( 1842 ).

Zobacz więcej w osobnym artykule: Szaserzy .

[ edytuj ] Szwoleżerowie

Zobacz więcej w osobnym artykule: szwoleżerowie .

[ edytuj ] Ułani

Żołnierze jazdy lekkiej uzbrojonej w lance , szable oraz broń palną , charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej .

Jazda ta tradycjami wywodzi się od Mongołów i Tatarów , u których "oglan" albo "ułan" oznaczało dzielnego wojownika. Według Piotra Borawskiego słowo "ułan" było rodzajem tytułu przysługującego arystokracji spokrewnionej z rodem Czingis-chana .

Zobacz więcej w osobnym artykule: ułan .

[ edytuj ] Pojazdy

[ edytuj ] Jaszcz

jednoosiowy pojazd, przede wszystkim konny, służący do przewożenia amunicji w artylerii .

Zobacz więcej w osobnym artykule: Jaszcz .

[ edytuj ] Przodek

Rosyjska armata kalibru 76, 2 mm wz. 1902 z przodkiem
Hetycki rydwan - rysunek z egipskiego reliefu
Taczanka z okresu po I wojnie światowej

Jednoosiowy pojazd, przede wszystkim konny, służący do ułatwienia holowania dział . Do przodka zaprzęgane były konie, oraz doczepiane było działo lub jaszcz . Na przodku jechała część obsługi działa, mógł on także zawierać pojemnik na sprzęt i część amunicji. W lżejszych działach, przodek pełnił także funkcję jaszcza, zawierając całość zapasu amunicji. W cięższych działach oraz dawnej artylerii (od połowy XV wieku ) przodek miał prostszą konstrukcję i służył do podtrzymywania ogonowej części działa.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Przodek (wojskowość) .

[ edytuj ] Rydwan

Pojazd konny, dwukołowy, z tyłu otwarty, znany od około XXVIII w. p.n.e. na całym Bliskim Wschodzie , i w Egipcie od około XX w. p.n.e. w Grecji , wspomina o nim już Homer , później także w Rzymie. Mógł być zaprzężony w dwa konie - wtedy zwał się bigą , lub w cztery i wtedy nazywał się kwadrygą . Jechały nim stojąc zazwyczaj dwie osoby.

Zobacz więcej w osobnym artykule: rydwan .

[ edytuj ] Taczanka

Dwuosiowy pojazd konny, uzbrojony w ciężki karabin maszynowy . Cechą charakterystyczną pojazdu było to, że karabin maszynowy mógł prowadzić ogień bezpośrednio z taczanki. Był on montowany lub ustawiony z tyłu taczanki, prowadząc ogień w kierunku do tyłu. Karabin maszynowy mógł być też zdemontowany i ustawiony na stanowisku, wtedy taczanka pełniła rolę tylko transportera. Taczanki miały zaprzęg dwukonny lub trzykonny. Oprócz woźnicy, na taczance jechała obsługa ckmu (zwykle dwóch żołnierzy) i część zapasu amunicji. Taczanka zwykle była powożona z kozła. Niektóre typy taczanek składały się z dwóch jednoosiowych członów – taczanki i przodka – (jak polska wz.36) połączonych przegubem. Często taczanki były wykonywane doraźnie z wozów konnych lub bryczek .

Zobacz więcej w osobnym artykule: taczanka .

[ edytuj ] Wóz taborowy

[ edytuj ] Zobacz też

[ edytuj ] Linki zewnętrzne


Koreański pracodawca oszukał pracowników?
Łódzka prokuratura sprawdza czy prezes i właściciel koreańskiej spółki Hanpol Electronics sp. z o.o. dopuścił się przestępstwa. Pracownicy spółki twierdzą, że właściciel nie rozwiązał z nimi umów o pracę, wyprzedał majątek spółki i wyjechał z Polski.
Klich chce zmieniać konstytucję
Minister Bogdan Klich wyraził w czwartek nadzieję, że przekona prezydenta do nowej koncepcji dowodzenia wojskiem, przewidującej nowe stanowisko - szefa obrony. Dodał, że wymaga to drobnej zmiany w konstytucji.
Komisja Sejmowa: Klucz do sprawy gen. Sikorskiego ma Londyn
Sejmowa Komisja Spraw Zagranicznych przyjęła w czwartek uchwałę w sprawie wysiłków podejmowanych w celu wyjaśnienia okoliczności śmierci gen. Władysława Sikorskiego, w której podkreśla, że kluczowe znaczenie dla wyjaśnienia tej sprawy mają dokumenty brytyjskie.
"To katastrofa, która nie wydarzyła się od 1948"
Izraelskie lotnictwo kontynuowało w czwartek nad ranem bombardowanie obiektów w Strefie Gazy. Jednocześnie z terytorium południowego Libanu wystrzelono w północną część Izraela serię rakiet, na co strona izraelska odpowiedziała ogniem artyleryjskim.
Niekonwencjonalne miłosne wyznanie
To chyba jedna z najbardziej niezwykłych, a z pewnością co najmniej nietuzinkowa, forma wyznania miłości. Mowa o oryginalnym pomyśle mieszkańca Lublina, który postanowił udowodnić wszystkim - i to dosłownie wszystkim - mieszkańcom miasta, jak bardzo kocha swoją żonę.
Marjańska Ludmiła wiersze | Mickiewicz Adam wiersze | Miłosz Czesław wiersze | Piechal Marian wiersze | Świrszczyńska Anna wiersze HOME , pozycjonowanie , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,