Genewa
Z Wikipedii
| Genewa | |||||
|
|||||
| Dewiza : Post Tenebras Lux | |||||
| Państwo | |
||||
| Kanton | |
||||
| Major | Patrice Mugny (2007-2008) | ||||
| Powierzchnia | 15, oświetlenie dyskotekowe86 km² | ||||
| Położenie | 46° 12' N 06° 09' E |
||||
| Wysokość | 375 m n.p.m. | ||||
| Ludność ( 2005 ) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
185 524 11 666 os./km² 780 000 |
||||
| Nr kierunkowy | (+41) 22 | ||||
| Kod pocztowy | 101 - 155 | ||||
| Tablice rejestracyjne | GE | ||||
| Miasta partnerskie | |
||||
|
Położenie na mapie Szwajcarii
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
Genewa ( franc. Genève, felgi niem. Genf, szkoły policealne wł. Ginevra) – drugie pod względem liczby mieszkańców miasto Szwajcarii . Położone jest w południowo-zachodniej części kraju, szczawnica nad Jeziorem Genewskim i rzeką Rodan . Miasto jest stolicą francuskojęzycznego kantonu Genewa . Obszar miejski Genewy obejmuje również część Francji i liczy około 780 tysięcy mieszkańców.
W Genewie mieszczą się siedziby wielu organizacji międzynarodowych, szczawnica takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych (siedziba europejska), działki w szczawnicy Światowa Organizacja Zdrowia , kosmetyka laserowa Międzynarodowa Organizacja Pracy , jaworki Światowa Organizacja Handlu , studium policealne Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca czy CERN . Odbywa się tu jedna z największych i najważniejszych wystaw motoryzacyjnych – Salon International de l'Auto .
Jest to jedno z najbardziej kosmopolitycznych miast europejskich – ponad połowa mieszkańców posiada zagraniczny paszport (wliczając osoby z podwójnym obywatelstwem). Znajduje się tu założony w 1559 r. uniwersytet , sypialnie lotnisko międzynarodowe oraz siedziby licznych firm i banków.
Spis treści |
[ edytuj ] Podział miasta
| Dzielnica | Numer statystyczny | Podział statystyczny | Osiedla |
|---|---|---|---|
| Cité | 6621001 | Cité - Centre | Hollande (dzielnica banków) – Les Rues-Basses – Rive – Les Tranchées – Saint-Léger – Les Bastions |
| 6621002 | Saint-Gervais – Chantepoulet | Seujet – James-Fazy – Cornavin – Les Bergues | |
| 6621003 | Délices – Grottes | Prairie – Cropettes – Montbrillant | |
| 6621004 | Pâquis – Navigation | Mont-Blanc – Wilson | |
| Plainpalais | 6621011 | Champel – Roseraie | Hôpital – Malombré – Parc Bertrand – Miremont – Les Falaises – Les Crêts-de-Champel – Le Bout-du-Monde – Tour-de-Champel – La Colline |
| 6621012 | La Cluse – Philosophes | Augustins – Les Minoteries | |
| 6621013 | Jonction – Plainpalais | Coulouvrenière – Rois – Les Savoises – Plaine de Plainpalais – Du-Bois-Melly – Ansermet – Village-Suisse | |
| 6621014 | Bâtie – Acacias | Saint-Georges – La Queue-d'Arve – Les Vernets – Parc des Acacias – Boissonnas – Le Royer | |
| Eaux-Vives | 6621021 | Eaux-Vives – Lac | Pierres du Niton – La Grange – Frontenex – Les Allières – Les Vollandes – Villereuse – Montchoisy – Jargonnant |
| 6621022 | Florissant – Malagnou | De Beaumont – De Roches – Belmont – La Grande-Boissière – La Petite-Boissière – La Florence – Eugène-Pittard – Krieg – Contamines | |
| Petit-Saconnex | 6621031 | Sécheron – Prieuré | Mont-Repos – Valais |
| 6621032 | O.N.U. (Nations) – Rigot | Le Grand-Morillon – Ariana – La Voie-Creuse | |
| 6621033 | Grand-Pré – Vermont | Chandieu – Varembé – Beaulieu | |
| 6621034 | Bouchet – Moillebeau | Le Mervelet – Colladon – La Tourelle – De Budé – Les Genêts – Moillebeau – La Forêt – Le Bouchet – Les Crêts | |
| 6621035 | Charmilles – Châtelaine | Parc-des-Sports – Les Franchises – Cité Vieusseux – Liotard – Servette – Geisendorf – La Dôle – La Bourgogne – Soubeyran | |
| 6621036 | Saint-Jean – Aïre | Camille-Martin – Campagne-Masset – Nant-Cayla |
[ edytuj ] Najważniejsze zabytki
- Katedra Saint Pierre, aparaty cyfrowe ewangelicko-reformowana, podsłuchy z XII-XV wieku, stoły w stylu gotyckim , opony klasycystyczna fasada z XVIII wieku .
- Audytorium Kalwina (fr. Auditoire de Calvin) przy Place de la Taconnerie, depilacja laserowa tuż obok katedry św. Piotra. Jest to niewielka kaplica z XV wieku , materace wzniesiona w stylu surowego gotyku w miejscu jakiejś starszej budowli sakralnej. Wystrój wnętrza pochodzi z z XVI wieku . Zbierali się tu protestanci ze Szwajcarii , szczawnica Francji , fotele z mazażem Niderlandów , monitoring krain niemieckich i z Italii , aparaty cyfrowe a nauczali wybitni reformatorzy: Jan Kalwin , suknie ślubne Teodor de Bèze i John Knox . Kaplica do dziś jest miejscem kultu: spotykają się tu członkowie kościołów reformowanych Szkocji , szczawnica Holandii i Włoch .
- Pomnik Reformacji , pozycjonowanie z 1909 , kamery upamiętniający wybitnych przedstawicieli Reformacji .
- Ratusz (fr. Hôtel de Ville) na rogu Rue de l’Hôtel-de-Ville i Rue H. Fazy. Siedziba Rządu Republiki i Kantonu Genewy. Już ponad pięć wieków jest ośrodkiem władzy miasta i kantonu Genewy. Najstarszym fragmentem kompleksu jest wieża (fr. la tour) Baudet, mieszkania w szczawnicy pochodząca z 1455 r., faty mieszcząca m. in. salę obrad Rady Państwa, szczawnica ozdobioną pięknymi boazeriami i freskami z epoki. Pozostałe części budowli pochodzą z XVI wieku i XVII wieku . Z dziedzińca wewnętrznego prowadzi w górę spiralna, pozycjonowanie brukowana rampa , meble umożliwiająca dostęp do górnych pięter bez zsiadania z konia lub wysiadania z lektyki . Na parterze udostępniona do zwiedzania tzw. Sala Alabamy (fr. salle de l'Alabama), w3 w której podpisano wiele znaczących dla historii świata umów i traktatów. 22 sierpnia 1864 r. została tu podpisana tzw. Konwencja Genewska , meble która legła u podstaw powołania organizacji Czerwonego Krzyża . 15 listopada 1920 r. w tej sali miało miejsce pierwsze Zgromadzenie Generalne Ligi Narodów . Nazwa sali pochodzi stąd, f-18 że po Wojnie Secesyjnej , nieruchomości szczawnica w 1872 r. miał w niej miejsce słynny arbitraż między Stanami Zjednoczonymi a Anglią dotyczący konfederackiego okrętu CSS "Alabama" .
- Arsenał na rogu Rue de l’Hôtel-de-Ville i Rue du Puits Saint-Pierre. Pierwotna, europa drewniana budowla wzniesiona w tym miejscu pełniła funkcję spichlerza miejskiego, Szczawnica nieruchomości gromadzącego strategiczne zapasy zboża. W roku 1634 zastąpiono ją obecnym murowanym budynkiem. W 1720 r. urządzono tu arsenał miejski, Zakopane apartamenty którą to funkcję obiekt pełnił do 1877 r. Później znajdowało się tu m. in. muzeum broni i uzbrojenia, opony zimowe posterunek policji i in. Obecnie, w1 od 1972 r. mieści się tu genewskie Archiwum Państwowe (fr. Archives d’État de Genève). Znaczną część parteru budowli zajmuje arkadowe podcienie . Jego ścianę pokrywają trzy mozaiki projektu A. Cingrii z 1949 r., Telefony przedstawiające trzy ważne wydarzenia z historii Genewy:
- 58 r. p.n.e. – przybycie Juliusza Cezara do Genewy;
- Średniowiecze – hrabia Genewy i słynne targi genewskie;
- XVII w. – przyjęcie hugenotów wypędzonych z Francji po odwołaniu Edyktu nantejskiego .
Powyżej okien piętra, reksa pod wydatnym okapem dachu arsenału biegnie fryz, ewery malowany w 1893 r. przez G. de Beaumonta i odnowiony po pożarze przez Benoît de Dardela, rabaeberek a przedstawiający kolejne okresy z historii miasta:
-
- czasy państwa Allobrogów ;
- dominacja rzymska ;
- epoka burgundzka ;
- Średniowiecze ;
- Reformacja ;
- odparcie ostatniego najazdu Sabaudczyków – tzw. l'Escalade;
- wejście Genewy do Konfederacji Szwajcarskiej ;
- okres demokracji i głosowanie powszechne.
Wystrój budynku uzupełniają płaskorzeźbiony i malowany herb Genewy oraz zegar słoneczny .
Pamiątką po dawnej funkcji arsenału jest pięć armat , aktualności ustawionych pod arkadami, pufka a pochodzących z baterii , broniących miasta w XVII i XVIII w. Stąd popularna wśród genewczyków nazwa tego miejsca: Les canons (fr. armaty).
- Zabytkowa XVIII-wieczna dzielnica Carouge .
- Mauzoleum księcia Brunszwiku Karola II (fr. Le monument Brunswik) nad brzegiem Jeziora Genewskiego , na rogu bulwaru Mont-Blanc (fr. quai du Mont-Blanc) i ulicy (fr. rue) Adhémar-Fabri. Wzniesiony został na mocy testamentu księcia w 1879 r. podczas zagospodarowania bulwaru Mont-Blanc, powstałego częściowo na terenach wydartych jezioru. Jest wierną repliką wspaniałego, gotyckiego mauzoleum rodziny Scaligeri z Werony .
[ edytuj ] Historia
Pierwsi ludzie pojawili się w rejonie Genewy w neolicie . Plemiona praceltyckie wzniosły na brzegu Jeziora Genewskiego rozległą osadę nawodną ( palafit ) – najstarsze ślady osadnictwa na terenie miasta pochodzą z około 3000 r. p.n.e. W X wieku p.n.e. zostało zasiedlone wzgórze dzisiejszego Starego Miasta. Gród, zamieszkiwany przez przedstawicieli celtyckiego plemienia Allobrogów został zdobyty w 58 r. p.n.e. przez Rzymian pod wodzą Juliusza Cezara . Ufortyfikowany natychmiast według rzymskich zasad, stał się rzymską bazą podczas wojny z Helwetami .
Położone na skraju Jeziora Genewskiego , w miejscu w którym między Alpami a Jurą zbiegały się szlaki handlowe i pielgrzymkowe, miasto stało się szybko najważniejszym ośrodkiem w regionie. Podniesione przez cesarza Gracjana do rangi civitas, już w 379 r. zostaje siedzibą biskupstwa . W 443 r. Genewa została zdobyta przez germańskich Burgundów i stała się pierwszą stolicą powstałego w 451 roku królestwa Burgundii . Siedziba królów znajdowała się na wzgórzu Starego Miasta. Na początku VI wieku panował tu król Gundobad , który zapisał się jako aktywny budowniczy i prawodawca (kodeks pt. Lex Gundobada). Jego następca, panujący od 516 roku Zygmunt I Burgundzki polecił odbudować zniszczoną genewską katedrę pod wezwaniem św. Piotra. W 534 r. miasto zajęli Frankowie , włączając je w granice państwa Merowingów . Rozpad cesarstwa Karola Wielkiego doprowadził w 888 r. do powstania Drugiego Królestwa Burgundii, do którego włączono również Genewę. W 1032 r. Burgundia staje się częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego . Genewa z najbliższym regionem otrzymuje status hrabstwa , lecz faktycznie jest rządzona przez miejscowych biskupów.
Już w XIV stuleciu zaznacza się w mieście szybki rozwój rzemiosła i handlu. W XV wieku w Genewie odbywają się 4 razy do roku słynne jarmarki, ściągające kupców nawet z odległych krajów, a liczba ludności miasta sięga 10 tysięcy. W 1478 r. niemieccy mistrzowie zakładają w Genewie pierwszą drukarnię , co legło u podłoża późniejszej pozycji miasta wśród czołowych ośrodków typograficznych Europy. Od czasów wypraw krzyżowych rozwijają się w Genewie usługi bankowe. Miasto staje się głównym ośrodkiem transferu pieniędzy między krajami zachodniej Europy a Rzymem .
W XIII wieku hrabiowie Genewy tracą w regionie znaczenie polityczne na rzecz hrabiów Sabaudii , którzy jeszcze przez trzy następne stulecia usiłują narzucić miastu swą władzę. Po wygaśnięciu rodu hrabiów Genewy w 1394 r. sukcesję objęli hrabiowie sabaudzcy, którzy wkrótce podporządkowali sobie również genewskich biskupów. W 1401 r. Sabaudia oficjalnie zakupiła hrabstwo genewskie, jednak nie mogła objąć rzeczywistej władzy w mieście na skutek zdecydowanego oporu jego mieszkańców. Sabaudczycy wielokrotnie próbowali zająć miasto siłą. Podczas największego zagrożenia w początkach XVI wieku autonomię Genewy uratowała interwencja wojsk federacji szwajcarskiej z Berna i Fryburga .
Wraz z berneńskimi żołnierzami dotarły do Genewy idee Reformacji , a nauki Lutra i Zwingliego przekonały większość jej mieszkańców. Niechęć genewczyków do kleru była tak silna, że w lipcu 1533 r. biskup Pierre de la Baume opuścił potajemnie miasto i udał się do Annecy . Przywódca genewskiej reformacji, Guillaume Farel , zaprosił w 1536 roku do miasta pochodzącego z Francji Jana Kalwina . W tym samym roku miasto staje się republiką protestancką pod przywództwem Kalwina , który uczynił z Genewy ośrodek intelektualny i religijny o znaczeniu europejskim (tzw. "Rzym protestancki"); do miasta napływają liczni innowiercy, głównie włoscy i francuscy, dzięki którym rozwija się rzemiosło i handel. Odwołanie edyktu nantejskiego powoduje napływ kolejnej fali uciekinierów z Francji .
Przez cały XVI wiek książęta Sabaudii nie chcą rezygnować z utraty Genewy – naturalnej stolicy ich włości nad Rodanem i Jeziorem Genewskim . Miasto broni się przed tymi zakusami dzięki pomocy sprzymierzonych kantonów , zwłaszcza Berna . Ostatnią próbą zdobycia miasta przez księcia Karola Emanuela był niespodziany, nocny atak wojsk sabaudzkich na mury Genewy 12 grudnia 1602 , odparty dzięki bohaterskiej obronie mieszkańców. Pamiątka tej l'Escalade (franc. escalade – wspinaczka) jest do dziś jednym z najważniejszych świąt w Genewie.
W XVIII wieku Genewa stała się jednym z bogatszych miast Europy, głównie dzięki rozwojowi banków . Genewscy bankierzy współpracowali z wszystkimi ważniejszymi ośrodkami handlowymi Europy. Szczególne wpływy mieli we Francji, gdzie kredytowali zarówno królów, jak i prześladowanych przez nich protestantów, a Jacques Necker w ostatnich latach przed wybuchem rewolucji francuskiej był ministrem króla Ludwika XVI . Utrzymywały się tradycje handlowe: kupcy genewscy posiadali swe przedstawicielstwa w Holandii, Francji, Italii, a także na Bliskim Wschodzie, m. in. w Konstantynopolu . Jedną z gałęzi wytwórczości, która przyniosła później miastu zasłużoną sławę, było zegarmistrzostwo. O ile w 1686 r. w Genewie pracowało niespełna 700 zegarmistrzów, o tyle w końcu XVIII w. dziedzina ta dawała już utrzymanie 6 tys. ludzi.
Tym nie mniej w II poł. tego stulecia zaczęły się ujawniać z całą siłą konflikty między starymi rodami patrycjuszowskimi , skupiającymi w swych rękach całość władzy politycznej, a nowymi siłami społecznymi, tworzonymi przez młode mieszczaństwo, zamożne i wykształcone, ale pozbawione praw politycznych. W 1760 na ogólną liczbę przeszło 20 tys. mieszkańców Genewy tylko ok. 1500 osób – tzw. citoyens (franc. cité – miasto, w wąskim znaczeniu dawnego obszaru w granicach murów miejskich) było obywatelami posiadającymi prawa polityczne. Resztę stanowili tzw. natifs (franc. natif de ... – urodzony w ...) – obywatele urodzeni w mieście, pozbawieni jednak czynnych praw politycznych, oraz tzw. habitants (franc. habitant – mieszkaniec) – mieszkający w mieście, nie posiadający żadnych praw politycznych. Chcąc zabezpieczyć swoją wyłączność na sprawowanie władzy patrycjat genewski w tzw. l’Acte de Médiation ( 1738 ) uzyskał gwarancje niezmienności ustroju miejskiego ze strony Francji oraz kantonów Berno i Zurych. Wywołało to falę ostrej krytyki ze strony pozostałych genewczyków. Uznając „akt mediacyjny” za uzurpację władzy, zwalczali go w licznych wydawnictwach. W 1768 konflikt zaostrzył się i „nowi” mieszczanie zdołali nawet przejąć rządy w mieście. Obaleni patrycjusze dzięki zbrojnej pomocy Francji , Sardynii i Berna odzyskali jednak wkrótce władzę.
Genewa była jednym z najważniejszych ośrodków europejskiego Oświecenia. W 1712 w rodzinie zegarmistrza urodził się tu Jean-Jacques Rousseau , który odwiedził rodzinne miasto, już jako sławny człowiek, w 1754 , stając w trwającym konflikcie społecznym po stronie młodego mieszczaństwa. W latach 1755 - 1778 w Ferney-Voltaire pod Genewą mieszkał Wolter , którego rozległa posiadłość gromadziła śmietankę towarzyską Genewy. Genewczykiem był Jean-Etienne Liotard – najwybitniejszy malarz szwajcarski XVIII wieku, a także Michel de Crest , fizyk i geodeta, autor pierwszej opartej na pomiarach trygonometrycznych panoramy Alp . Do najwybitniejszych obywateli Genewy należał przyrodnik Horace-Bénédict de Saussure , jeden z pierwszych zdobywców widocznego z miasta najwyższego szczytu Alp – Mont Blanc .
W 1798 rewolucyjna Francja anektuje miasto, które staje się na 16 lat siedzibą francuskiego departamentu Lemanu ; po klęsce Napoleona w 1813 Genewa ponownie staje się niepodległa, a w 2 lata później zostaje przyjęta do Konfederacji Szwajcarskiej . W XIX wieku Genewa staje się miejscem schronienia wielu uciekinierów politycznych (m.in. Lenina ). Tu, z inicjatywy Henri Dunanta w 1864 powstaje Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża . Od 1920 Genewa staje się siedzibą Ligi Narodów , a po II wojnie europejską siedzibą ONZ .
[ edytuj ] Zobacz też
[ edytuj ] Link zewnętrzny
| Pieniądze są, będzie finał WOŚP |
|
Są pieniądze na finałowy koncert WOŚP we Wrocławiu. Organizatorzy poszukują gwiazdy, która wystąpi podczas Światełka do Nieba.
|
| Poseł PiS przechodzi do Polski XXI |
|
Poseł Andrzej Walkowiak zrezygnuje dziś z członkostwa w PiS. Z ustaleń serwisu internetowego tvp.info wynika, że Walkowiak wstąpi do koła poselskiego Polska XXI.
|
| Daleki widok z Sea Towers |
|
Do najwyższego budynku mieszkalnego w Polsce już wprowadzają się pierwsi mieszkańcy. Budowa dwóch wież Sea Towers - niezwykłego kompleksu, być może nowej wizytówki Gdańska, jest na finiszu.
|
| PiS ma pomysł na kryzys |
|
Prawo i Sprawiedliwość przedstawi dziś propozycje dotyczące działań w czasie kryzysu gospodarczego - zapowiedział w radiowej "Trójce" prezes PiS Jarosław Kaczyński. - Co uczynić, aby Polska gospodarka ucierpiała możliwie jak najmniej - dodał.
|
| Na połoninach wciąż zimno i wieje wiatr |
|
W Bieszczadach powyżej górnej granicy lasu w czwartek rano wiał silny wiatr, a termometry wskazywały 13 stopni mrozu - poinformował ratownik dyżurny bieszczadzkiej grupy GOPR, Andrzej Łukaszczuk.
|